Bel kayması (spondilolistezis), bel omurlarından birinin alttaki omurun üzerinde öne (nadiren arkaya) doğru kaymasıdır. En sık 4. ve 5. bel omurları ile 5. bel omuru ve kuyruk sokumu arasında görülür. Kayma, omurga kanalını daraltarak sinirlere baskı yapabilir ve bel-bacak ağrısına yol açabilir.
Nedenleri
- Dejeneratif: Yaşa bağlı disk ve eklem yıpranması; özellikle 50 yaş üzeri kadınlarda sıktır.
- İstmik: Omurun arka bölümündeki ince kemik köprüde (pars) çatlak; jimnastik, güreş, halter gibi sporlarla ilişkilidir ve gençlerde görülebilir.
- Doğuştan: Omurga gelişim bozukluklarına bağlı.
- Travmatik ve diğer nedenler
Belirtiler
- Uzun süre ayakta kalınca ve yürüyünce artan bel ağrısı
- Kalçalara ve bacaklara yayılan ağrı, uyuşma ve karıncalanma
- Yürüme mesafesinde kısalma; öne eğilince ya da oturunca rahatlama (dar kanal belirtisi)
- Bel ve arka uyluk kaslarında gerginlik
- İleri vakalarda bacaklarda güç kaybı
Hafif kaymalar hiçbir belirti vermeyebilir ve başka nedenle çekilen filmlerde tesadüfen saptanabilir.
Tanı
Ayakta çekilen bel röntgeni, özellikle öne ve arkaya eğilerek çekilen dinamik grafiler kaymanın derecesini ve hareketliliğini gösterir. MR, sinir basısını ve disk durumunu değerlendirmek için kullanılır.
Tedavi
Ameliyatsız tedavi
Hastaların büyük çoğunluğu ameliyatsız tedaviyle rahatlar:
- Kısa süreli dinlenme ve ağrı kesici-iltihap giderici ilaçlar
- Karın ve bel kaslarını güçlendiren egzersizler ve fizik tedavi
- Kilo verme
- Ağrılı dönemde kısa süreli korse kullanımı
- Seçilmiş hastalarda epidural enjeksiyonlar
Cerrahi tedavi
3–6 aylık konservatif tedaviye rağmen geçmeyen ağrı, ilerleyici güç kaybı, yürüme mesafesinde belirgin kısalma, ilerleyen kayma ya da idrar-dışkı kontrol bozukluğu durumlarında cerrahi önerilir. Ameliyatta sinirler üzerindeki baskı kaldırılır (dekompresyon) ve gerekirse omurlar vidalarla sabitlenir (füzyon).
Sık Sorulan Sorular
Bel kayması ile spor yapılır mı?
Evet; yüzme, yürüyüş ve kontrollü güçlendirme egzersizleri faydalıdır. Ağır yük ve aşırı bel bükme gerektiren sporlar sınırlandırılabilir.
Bel kayması ilerler mi?
Çoğu kayma yıllar içinde belirgin ilerleme göstermez; düzenli takip önerilir.
Bel fıtığı ile farkı nedir?
Bel fıtığında omurlar arasındaki disk dışarı taşar; bel kaymasında ise omurun kendisi yer değiştirir. İkisi birlikte de görülebilir.
Çevre Hastanesi'nde Muayene ve Randevu
Özel Mecidiyeköy Çevre Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi bölümünde uzman hekimlerimiz, size en uygun tanı ve tedavi planını muayene sonrasında birlikte belirler. Randevu almak için online randevu sistemimizi kullanabilir ya da 444 25 93 numaralı çağrı merkezimizi arayabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize danışınız.
