Epilepsi Hastalığı Neden Olur?

İçindekiler

Epilepsi (Sara Hastalığı) Hastalığı Hakkında Kapsamlı Rehber

Epilepsi hastalığı, beyin aktivitesinin anormal bir şekilde bozulduğu bir nörolojik durumdur. Beyin hücrelerinin aşırı elektriksel aktivitesi nedeniyle meydana gelen bu durum, tekrarlayan nöbetlere yol açabilir. Her yaş grubundan insanı etkileyebilen epilepsi, çeşitli nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. 


Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir?

Epilepsi hastalığı, halk arasında sara hastalığı olarak da bilinen, beynin elektriksel aktivitesindeki anormal patlamalar sonucu meydana gelen bir nörolojik rahatsızlıktır. Bu patlamalar, nöbet denilen ani ve geçici beyin fonksiyonları değişikliklerine yol açar.

Epilepsi hastalığı her yaşta görülebilmekle birlikte, genellikle çocukluk dönemi ve yaşlılık dönemi başta olmak üzere hayatın farklı evrelerinde kendini gösterebilir.

Her ne kadar epilepsi nöbetleri korkutucu olabilse de, doğru tedavi yaklaşımı ve yaşam tarzı değişiklikleri ile hastaların nöbetlerin etkilerini en aza indirgemek ve günlük yaşamı sürdürmek mümkündür.


Kaç Çeşit Epilepsi Hastalığı Var?

Epilepsi hastalığı, farklı tiplerde nöbetlerle karakterize edilebilen bir nörolojik durumdur. Farklı nöbet türleri, hastalığın çeşitli şekillerini tanımlamak için kullanılır.

Epilepsi hastalığının yaygın nöbet türlerine örnekler:

Jeneralize Nöbetler

Beynin her iki yarım küresinde başlayan ve genel olarak beyin aktivitesini etkileyen nöbetlerdir. Jeneralize tonik-klonik nöbetler (eski adıyla büyük nöbet), absans nöbetleri, miyoklonik nöbetler ve atonik nöbetler gibi alt türleri bulunmaktadır.

Parsiyel Nöbetler

Beynin belirli bir bölgesinde başlayan nöbetlerdir. Parsiyel nöbetler bazen sadece bilinç kaybı ile kendini gösterebilirken, bazen kişi farklı hareketler veya jestler yapabilir. Parsiyel nöbetler de alt türlerine göre değişiklik gösterir.

Karmaşık Parsiyel Nöbetler

Parsiyel nöbetlerin bir alt türüdür ve kişinin bilincini kaybettiği, tuhaf davranışlar sergilediği veya otomatik hareketler yaptığı nöbetlerdir.

Sekonder Jeneralize Olan Parsiyel Nöbetler

Parsiyel nöbetlerin başladığı bölgeyi terk ederek tüm beyini etkilediği nöbet türüdür.


Epilepsi Hastalığı Neden Olur?

Epilepsi hastalığının kesin nedenleri tam olarak anlaşılmamış olsa da, çeşitli faktörlerin bir araya gelmesi sonucu ortaya çıktığı düşünülmektedir. Genetik yatkınlık, beyin yaralanmaları, enfeksiyonlar, doğum travmaları ve bazı metabolik hastalıklar, epilepsi riskini artırabilir.

Ayrıca, bazı durumlar veya yaşam tarzı faktörleri de hastalığın ortaya çıkmasını etkileyebilir.

Örneğin, düzensiz uyku, aşırı stres, alkol veya uyuşturucu kullanımı gibi faktörler epilepsi nöbetlerini tetikleyebilir.


Birinin Epilepsi Nöbeti Geçirdiğini Nasıl Anlarız?

Epilepsi hastalığının belirtileri bireyden bireye farklılık gösterebilir.

Bununla birlikte, genel olarak şu belirtiler görülebilir:

Ani Bilinç Değişiklikleri: Nöbet sırasında kişi aniden bilincini kaybedebilir veya bulanıklaşabilir. Gözleri boş bakabilir ve çevresine tepki vermez.

Kas Sertliği ve Sallantılar: Jeneralize tonik-klonik nöbetlerde (eski adıyla büyük nöbet), kişinin kasları sertleşebilir ve ardından titremeler veya sallantılar görülebilir.

Bilinç Kaybı: Bazı nöbet türleri sırasında kişi bilincini tamamen kaybedebilir. Bu durum, nöbetin tipine bağlı olarak değişebilir.

Rutin Dışı Hareketler: Parsiyel nöbetlerde, kişi rutin dışı hareketler yapabilir. Örneğin, tekrarlayan jestler veya otomatik davranışlar sergileyebilir.

Hissizlik veya Halüsinasyonlar: Nöbetler sırasında kişi tuhaf hisler veya görüntüler yaşayabilir. Bu, parsiyel nöbetlerde görülebilir.

Baş Ağrısı veya Yorgunluk: Nöbet sonrasında baş ağrısı, yorgunluk ve kafa karışıklığı hissedebilir.

Eğer bir kişi bu belirtilerden bir veya daha fazlasını yaşıyorsa, epilepsi nöbeti geçiriyor olabilir.


Epilepsi Geçiren Birine Nasıl Yardım Edilmeli?

Epilepsi nöbeti geçiren bir kişiye yardım etmek için aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz:

Sakin Kalın: Paniklemeyin ve sakin olmaya çalışın. Epilepsi nöbetleri korkutucu olabilir, ancak sakin bir şekilde tepki vermek önemlidir.

Güvenliği Sağlayın: Kişinin nöbet sırasında düşmemesi veya yaralanmaması için etrafındaki tehlikeli nesneleri uzaklaştırın. Eğer mümkünse, yere yastık veya yumuşak bir şey koymak da yardımcı olabilir.

Başını Yan Tarafa Çevirin: Eğer kişi nöbet sırasında kusarsa veya ağzından sıvı gelirse, başını yan tarafa çevirerek solunum yolunu açık tutmaya çalışın.

Ağızda Bir Şey Koymayın: Eski inançlara rağmen, kişinin ağzına bir şey koymak (örneğin, kaşık) tehlikeli olabilir. Bu tür müdahaleler solunumu engelleyebilir.

Kişinin Başını Tutmayın: Nöbet sırasında kişinin başını tutmak veya sabitlemek de tehlikeli olabilir. Kişinin vücudu serbestçe hareket edebilmelidir.

Saatleyin: Nöbetin ne kadar sürdüğünü ve nöbetin şiddetini takip etmek için saati kontrol edin. Eğer nöbet 5 dakikadan uzun sürerse veya ardı ardına nöbetler devam ederse, acil tıbbi yardım çağırın.

Nöbetin Sonrasında Yardımcı Olun: Nöbet sonrasında kişi genellikle kafa karışıklığı, yorgunluk veya halsizlik yaşayabilir. Sakin bir şekilde yanında olun ve gerektiğinde yardımcı olun.

Doktor İle İletişim Kurun: Eğer kişi epilepsi hastasıysa ve daha önce tanısı konmuşsa, doktor ile iletişime geçin ve yaşanan nöbet hakkında bilgi verin.

Kişilikli Yardım: Kişinin rızası olmadan herhangi bir müdahalede bulunmayın. Eğer kişi daha önce sizinle paylaştıysa, nöbet sırasında nasıl yardımcı olmanız gerektiğini öğrenin.

Unutmayın ki her nöbet farklı olabilir ve her bireyin ihtiyaçları farklıdır. Eğer bir kişi epilepsi hastasıysa ve nöbet geçirirse, yardım sağlamak ve gerektiğinde profesyonel yardım almak en doğru yaklaşımdır.


Epilepsi Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

Sara hastalığının doğru bir şekilde teşhis edilmesi için çeşitli tıbbi testler gereklidir.

Bu testler, doktorun hastanın durumunu anlamasına yardımcı olur:

Elektroensefalografi (EEG): EEG, beyin aktivitesini ölçmek için kullanılan bir testtir. Elektrotlarla ölçülen elektriksel aktivite, nöbetlerin varlığını ve tipini belirlemeye yardımcı olabilir.

Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG): MRG taramaları, beyin dokusundaki anormallikleri tespit edebilir. Bu, nöbetlere yol açan olası nedenleri belirlemeye yardımcı olabilir.


Epilepsi Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Epilepsi hastalığının tedavisi, hastanın nöbet türüne, sıklığına ve sağlık durumuna bağlı olarak değişebilir.

Tedavi yaklaşımları şunları içerebilir:

İlaç Tedavisi

Çoğu epilepsi vakası ilaçlarla kontrol altına alınabilir. Antikonvülsan ilaçlar, nöbet sıklığını azaltabilir veya tamamen kontrol altına alabilir.

Ketogenik Diyet

Özellikle çocuklarda kullanılan ketogenik diyet, nöbet sıklığını azaltmada yardımcı olabilir. Bu düşük karbonhidratlı, yüksek yağlı bir diyeti içerir.

Cerrahi Müdahale

Nöbetler ilaçlarla kontrol altına alınamıyorsa, cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Beyindeki anormal aktiviteyi düzeltmek için cerrahi müdahaleler uygulanabilir.


Epilepsi Hastalığıyla Yaşam Yönetimi

Epilepsi hastalığıyla yaşamak, uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle yönetilebilir.

Günlük yaşamınızı kolaylaştıracak bazı öneriler şunlardır:

İlaç Düzeni: İlaçlarınızı doktorunuzun önerdiği şekilde düzenli olarak alın. Bu, nöbetlerin kontrol altında tutulmasına yardımcı olabilir.

Stres Yönetimi: Stres, nöbetleri tetikleyebilir. Yoga, meditasyon gibi stres yönetimi teknikleri uygulayarak nöbet riskini azaltabilirsiniz.

Sağlıklı Beslenme: Sağlıklı ve dengeli bir beslenme düzeni, genel sağlığınızı destekler ve nöbet riskini azaltabilir.

Düzenli Uyku: Yeterli ve düzenli uyku almak, nöbetlerin sıklığını azaltabilir. Gerektiğinde bir uyku uzmanından destek alabilirsiniz.


Psikolojik Epilepsi Belirtileri Nelerdir?

Psikolojik epilepsi belirtileri, epilepsi hastalarının nöbetlerinin duygusal ve zihinsel etkilerini içeren belirtilerdir. Bu belirtiler, nöbet sırasında veya nöbet sonrasında ortaya çıkabilir.

Psikolojik epilepsi belirtilerinden bazıları şunlar olabilir:

Duygusal Değişiklikler: Nöbetler sırasında veya sonrasında kişilerde duygusal değişiklikler gözlemlenebilir. Örneğin, anksiyete (endişe), korku veya panik hissiyatı yaşanabilir.

Depresif Belirtiler: Nöbetler sonrasında bazı epilepsi hastalarında depresyon belirtileri görülebilir. Bu belirtiler arasında düşük enerji, umutsuzluk hissi, ilgi kaybı ve uyku düzensizlikleri bulunabilir.

Bilişsel Etkiler: Bazı nöbet türleri, kişinin zihinsel fonksiyonlarını etkileyebilir. Bu da konsantrasyon güçlüğü, hafıza sorunları ve zihinsel bulanıklık gibi belirtilerle kendini gösterebilir.

İrrasyonel Düşünceler: Nöbetler sırasında bazı kişilerde irrasyonel düşünceler, korkular veya obsesyonlar yaşanabilir.

Özsaygı ve Benlik Değeri Sorunları: Nöbetler ve nöbetlerin sosyal etkileri, bazı kişilerde özsaygı ve benlik değeri sorunlarına yol açabilir.

Uyku Sorunları: Nöbetler, uyku düzenini bozabilir ve uyku sorunlarına neden olabilir. Bu da genel psikolojik sağlık üzerinde etkili olabilir.

Psikolojik epilepsi belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir ve nöbetlerin türüne, sıklığına ve bireysel faktörlere bağlı olarak değişebilir.


Uykuda Epilepsi Nöbeti Nasıl Olur?

Uykuda epilepsi nöbetleri, epilepsi hastalarının uyku sırasında yaşadığı nöbet türüdür. Bu nöbetler, genellikle gece uykusunun derin dönemlerinde ortaya çıkar ve kişi uykusundan uyanmadan geçebilir.

Uykuda epilepsi nöbetleri, farklı tiplerde ve şiddetlerde olabilir. 

Jeneralize Nöbetler

Uykuda jeneralize (beynin tüm bölgelerinde eş zamanlı meydana gelir ve hastanın bilinci kapalıdır) nöbetler, beyin aktivitesinin genel olarak etkilendiği nöbetlerdir. Bu nöbetler sırasında kişi genellikle uyanmaz ve nöbetin etkisi altında geçirir.

Jeneralize tonik-klonik nöbetler, kişinin kaslarının sertleştiği (tonik faz) ve ardından kasılma ve sarsıntıların olduğu (klonik faz) bir nöbet türüdür. Bu tür nöbetler gece uykusunda ortaya çıkabilir.

Parsiyel Nöbetler

Uykuda parsiyel (bütününü kapsamayan, tam olmayan) nöbetler, beyinin belirli bir bölgesinde başlayan nöbetlerdir. Kişi, bu tür nöbetler sırasında bazen bilinçli olabilir veya kısmi bilinç kaybı yaşayabilir.

Parsiyel nöbetlerin bazı türleri, kişinin yatağında oturması, yürümesi veya tekrarlayan hareketler yapması gibi belirtilerle kendini gösterebilir.

Uykuda epilepsi nöbetleri genellikle EEG (elektroensefalografi) gibi testlerle teşhis edilir. Bu testler, beyin aktivitesini ölçerek nöbetlerin türünü ve karakteristiklerini belirlemeye yardımcı olabilir.

Uykuda nöbetleri olan kişiler için uyku düzeni ve kalitesini artırmak da önemlidir. Yeterli ve düzenli uyku almak, nöbet sıklığını azaltabilir.

Eğer siz veya bir yakınınızda epilepsi hastalığı varsa, uzman bir doktordan destek almanız önemlidir.


Epilepsi Hastalığı Hakkında Sık Sorulan Sorular


1) Epilepsi Hastalığı Kalıtsal Mıdır?

Evet, bazı durumlarda epilepsi genetik faktörlere bağlı olarak ailede kalıtılabilir.

2) Nöbetler Her Yaşta Ortaya Çıkabilir mi?

Evet, nöbetler her yaşta ortaya çıkabilir ancak çocukluk dönemi ve yaşlılık dönemi daha risklidir.

3) Epilepsi Hastalığı Sosyal Yaşamı Nasıl Etkiler?

Epilepsi hastalığı bazen sürücü belgesi almak gibi bazı aktiviteleri kısıtlayabilir ancak tedavi ile sosyal yaşam olumsuz etkilenmeden sürdürülebilir.

4) Nöbetleri Önlemek İçin Ne Yapabilirim?

Doktorunuzun önerdiği tedaviyi düzenli olarak takip etmek, sağlıklı yaşam tarzı benimsemek nöbet riskini azaltabilir.

5) Epilepsi Hastalığı Normal Bir Yaşamı Engeller mi?

Hayır, uygun tedavi ve yaşam tarzı yönetimi ile çoğu insan normal bir yaşam sürdürebilir.

6) Hamilelik Epilepsi Tedavisini Nasıl Etkiler?

Hamilelik sırasında kullanılan ilaçlar değişebilir. Hamilelik planlıyorsanız doktorunuzla görüşerek en uygun tedavi yöntemini belirlemelisiniz.

7) Epilepsi Öldürür mü?

Epilepsi hastalığı genellikle ölümcül değildir. Ancak, bazı durumlar ve özel koşullar altında nöbetler veya nöbetlere bağlı komplikasyonlar hayatı tehdit edebilir. Epilepsi hastalarının çoğunluğu düzenli tedavi ve yaşam tarzı yönetimi ile normal ve uzun bir yaşam sürdürebilir.

8) Epilepsi Hastası Kaç Yıl Yaşar?

Modern tıbbın gelişmesiyle birlikte, epilepsi hastaları için etkili tedavi yöntemleri ve ilaçlar mevcuttur. Bu nedenle, tedaviye düzenli şekilde yanıt veren ve doktorunun önerilerine uyum sağlayan hastalar genellikle uzun ve sağlıklı bir yaşam sürebilirler.

9) Epilepsi Nöbeti Kaç Dk Sürer?

Nöbetler genellikle birkaç saniyeden birkaç dakikaya kadar sürebilir. Örneğin, jeneralize tonik-klonik nöbetler, genellikle 1 ila 3 dakika arasında sürerken, bazı parsiyel nöbetler daha kısa sürebilir. Bununla birlikte, bazı durumlarda nöbetler uzun süreli olabilir ve bu durum "status epileptikus" adı verilen bir durumu işaret edebilir. Status epileptikus, 5 dakikadan uzun süren veya ardışık nöbetlerin arasında bilincin tamamen geri gelmediği bir durumdur.

10) Epilepsi Stresten Olur mu?

Stres, epilepsi nöbetlerini tetikleyebilme potansiyeline sahip bir faktör olabilir. Ancak, her epilepsi hastası için stresin etkisi farklılık gösterebilir. Bazı insanlar için stres, nöbetleri tetikleyebilirken, bazılarında herhangi bir etki yaratmayabilir.


Son Güncelleme: 17 Oca 2024


DİKKAT!
Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
X
İnternet sitemizi ziyaret ederek Çerez Politikamızı kabul etmiş sayılırsınız.

E-Sonuç

Sizi Arayalım