Çağrı Merkezi 444 25 93 7/24 Acil Servis

Sağlık Rehberi

Tansiyon Kaç Olmalı? Yaşa ve Cinsiyete Göre Normal Değerler

3 dk okumaGüncellenme: 17.11.2026Editör: Murat Eker
İçindekiler
  1. Tansiyonunuzu değerlendirin
  2. Yetişkinlerde tansiyon değerleri tablosu
  3. Yaşa ve cinsiyete göre tansiyon
  4. Tansiyon nasıl doğru ölçülür?
  5. Ne zaman hekime başvurmalı?
  6. Sık sorulan sorular
  7. Kaynaklar

Tansiyon (kan basıncı), kalbin pompaladığı kanın damar duvarına yaptığı basınçtır ve iki değerle ifade edilir: büyük tansiyon (sistolik) kalp kasılırken, küçük tansiyon (diastolik) kalp gevşerken ölçülen basınçtır. Türkiye'de günlük dilde "12'ye 8" denen değer, 120/80 mmHg anlamına gelir.

Tansiyonunuzu değerlendirin

Tansiyon değerlendirme aracı

Cihazınız "12/8" gibi gösteriyorsa 120 ve 80 yazın. 18 yaş ve üzeri yetişkinler içindir.

Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, tanı koymaz. Sonucunuz ne olursa olsun yakınmanız varsa bir hekime başvurun.

Yetişkinlerde tansiyon değerleri tablosu

Avrupa Kardiyoloji ve Hipertansiyon derneklerinin (ESC/ESH) sınıflamasına göre, muayenehanede ölçülen değerler için kategoriler şöyledir. Büyük ve küçük tansiyon farklı kategorilere düşerse yüksek olan kategori esas alınır.

KategoriBüyük tansiyon (mmHg)Küçük tansiyon (mmHg)
Optimal120'nin altı80'in altı
Normal120–12980–84
Yüksek normal130–13985–89
Evre 1 hipertansiyon140–15990–99
Evre 2 hipertansiyon160–179100–109
Evre 3 hipertansiyon180 ve üzeri110 ve üzeri

Evde ölçümde eşik biraz daha düşüktür: ev ölçümlerinin ortalaması 135/85 mmHg ve üzerindeyse yüksek kabul edilir. 90/60 mmHg'nin altındaki değerler ise genellikle düşük tansiyon olarak tanımlanır.

Yaşa ve cinsiyete göre tansiyon

Yetişkinlerde normal tansiyon aralığı yaşa veya cinsiyete göre değişmez; yukarıdaki tablo 18 yaş ve üzeri herkes için geçerlidir. Yaş ilerledikçe damar sertliği nedeniyle tansiyon yükselmeye eğilim gösterir. Bu nedenle 65 yaş üzerinde tedavi hedefleri kişiye göre belirlenir. Genç kadınlarda tansiyonun 90/60 civarında seyretmesi sık görülür ve yakınma yoksa genellikle zararsızdır. Çocuk ve ergenlerde normal değerler boy, yaş ve cinsiyete göre ayrı tablolarla değerlendirilir.

Tansiyon nasıl doğru ölçülür?

  • Ölçümden önce 30 dakika sigara, kahve ve egzersizden kaçının; idrar kesenizi boşaltın.
  • Sırtınız destekli, ayaklarınız yere basar şekilde oturun ve 5 dakika dinlenin.
  • Kolunuz masaya dayalı, manşon kalp hizasında ve çıplak kolda olsun; konuşmayın.
  • 1–2 dakika arayla en az iki ölçüm yapın ve ortalamasını alın.
  • Evde takip yapıyorsanız bir hafta boyunca sabah ve akşam ölçüp kaydedin; hekiminize bu kaydı götürün.

Ne zaman hekime başvurmalı?

Tekrarlayan ölçümlerde değerleriniz 140/90 mmHg ve üzerindeyse, ev ölçümlerinizin ortalaması 135/85 mmHg'yi geçiyorsa veya tansiyonunuz düşükken baş dönmesi, bayılma, göz kararması gibi yakınmalarınız oluyorsa bir iç hastalıkları (dahiliye) ya da kardiyoloji uzmanına başvurun. Tansiyonunuz 180/120 mmHg ve üzerindeyse ve buna göğüs ağrısı, nefes darlığı, şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu, konuşma güçlüğü veya kol-bacakta güçsüzlük eşlik ediyorsa hemen 112'yi arayın.

Sık sorulan sorular

9/5 tansiyon normal mi?

9/5 (90/50 mmHg) tansiyon düşük sınırdadır; küçük tansiyon normal alt sınır olan 60'ın biraz altındadır. Özellikle genç ve zayıf yapılı kişilerde yakınma yoksa genellikle zararsızdır. Baş dönmesi, göz kararması, bayılma veya belirgin halsizlik eşlik ediyorsa nedeninin araştırılması için hekime başvurulmalıdır.

34 yaşında bir kadının tansiyonu kaç olmalı?

34 yaşındaki bir kadın için de genel yetişkin değerleri geçerlidir: ideal tansiyon 120/80 mmHg'nin altıdır, 120–129/80–84 mmHg normal kabul edilir. 90/60 mmHg civarındaki değerler yakınma yoksa bu yaş grubunda sık görülür. Gebelikte ise 140/90 mmHg ve üzeri değerler ayrıca önem taşır.

Küçük tansiyonun 5 olması normal mi?

Küçük tansiyonun 50 mmHg olması normal alt sınırın (60 mmHg) altındadır. Tek başına ve yakınma olmadan görülüyorsa çoğu zaman tehlikeli değildir; ancak baş dönmesi, bayılma veya halsizlik varsa ya da sürekli bu düzeydeyse hekim değerlendirmesi gerekir.

13/8 tansiyon yüksek mi?

130/80 mmHg, ESC/ESH sınıflamasına göre "yüksek normal" aralığın başlangıcıdır; hipertansiyon değildir. Tuz tüketimini azaltmak, düzenli hareket etmek ve kilo kontrolü önerilir; ölçümlerin düzenli takip edilmesi yararlıdır.

Tansiyon kaç olursa tehlikelidir?

180/120 mmHg ve üzerindeki değerler, özellikle göğüs ağrısı, nefes darlığı, şiddetli baş ağrısı veya nörolojik belirtilerle birlikteyse acil durumdur. Çok düşük tansiyon da bayılma, bilinç bulanıklığı veya soğuk-terli cilt ile birlikteyse acil değerlendirme gerektirir.

Tek bir yüksek ölçüm hipertansiyon demek midir?

Hayır. Stres, ağrı, kahve veya yanlış ölçüm tansiyonu geçici olarak yükseltebilir. Hipertansiyon tanısı farklı günlerde yapılan tekrarlayan ölçümlerle ya da ev/24 saatlik ambulatuvar ölçümle konur.

Kaynaklar

  • Williams B, Mancia G, et al. 2018 ESC/ESH Guidelines for the management of arterial hypertension. European Heart Journal, 2018.
  • Mancia G, et al. 2023 ESH Guidelines for the management of arterial hypertension. Journal of Hypertension, 2023.
  • Türk Kardiyoloji Derneği, Hipertansiyon Uzlaşı Raporu.

Bu sayfa yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurunuz.

1983'ten beri güvenilir sağlık ve güzellik ortağınız