Gebelikte vücutta pek çok fizyolojik değişiklik olur ve bazı laboratuvar değerleri gebe olmayan kadınlardan farklı yorumlanır. Aşağıdaki değerler genel bilgilendirme amaçlıdır; değerlendirmeyi gebeliğinizi izleyen kadın hastalıkları ve doğum uzmanı yapar.
Gebelik haftası ve tahmini doğum tarihi
Gebelik haftası ve tahmini doğum tarihi hesaplama
Kesin gebelik haftası ilk trimester ultrasonuyla belirlenir; bu hesap yaklaşık bir değerdir.
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, tanı koymaz. Sonucunuz ne olursa olsun yakınmanız varsa bir hekime başvurun.
Gebelikte tansiyon
Gebeliğin ilk iki trimesterinde tansiyon biraz düşebilir. 140/90 mmHg ve üzeri değerler gebelikte yüksek tansiyon kabul edilir; 160/110 mmHg ve üzeri ağır yüksekliktir. 20. haftadan sonra yeni başlayan yüksek tansiyon, idrarda protein veya başka bulgularla birlikteyse preeklampsi açısından değerlendirilir.
Şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu (bulanık görme, ışık çakması), sağ üst karında veya mide bölgesinde ağrı, yüz-el-ayaklarda ani şişlik veya nefes darlığı varsa beklemeden doğum servisine veya acil servise başvurun.
Gebelik şekeri (gestasyonel diyabet) testi
Gebelik şekeri taraması genellikle 24–28. haftalar arasında yapılır. 75 gram şeker yükleme testinde (OGTT) aşağıdaki değerlerden en az biri aşılırsa gebelik şekeri tanısı konur:
| Ölçüm zamanı | Sınır değer |
|---|---|
| Açlık | 92 mg/dL ve üzeri |
| 1. saat | 180 mg/dL ve üzeri |
| 2. saat | 153 mg/dL ve üzeri |
Bazı merkezlerde önce 50 gramlık tarama testi, ardından gerekirse 100 gramlık test uygulanır; hangi yöntemin kullanılacağına hekiminiz karar verir.
Hemoglobin (kan değeri)
Gebelikte kan hacmi arttığı için hemoglobin bir miktar düşer. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre gebelikte hemoglobinin 11 g/dL'nin altında olması kansızlık (anemi) kabul edilir; 2. trimesterde sınır 10,5 g/dL olarak alınabilir. Demir takviyesi gerekip gerekmediğine hekiminiz karar verir.
Gebelikte kilo alımı
Önerilen kilo alımı gebelik öncesi vücut kitle indeksine (VKİ) göre değişir (tekil gebelik için):
| Gebelik öncesi VKİ | Önerilen toplam kilo alımı |
|---|---|
| 18,5 altı | 12,5–18 kg |
| 18,5–24,9 | 11,5–16 kg |
| 25–29,9 | 7–11,5 kg |
| 30 ve üzeri | 5–9 kg |
Gebelik öncesi VKİ'nizi VKİ hesaplama aracı ile öğrenebilirsiniz.
Bebeğin kalp atışı
Bebeğin kalp atım hızı genellikle dakikada 110–160 arasındadır. Gebeliğin ileri haftalarında bebek hareketlerinde belirgin azalma fark ederseniz beklemeden doğum servisine başvurun.
Sık sorulan sorular
Gebelikte tansiyon kaç olmalı?
Gebelikte tansiyonun 140/90 mmHg'nin altında olması beklenir. 140/90 mmHg ve üzeri değerler gebelikte yüksek tansiyon kabul edilir ve hekim tarafından değerlendirilmelidir; 160/110 mmHg ve üzeri acil değerlendirme gerektirir.
Gebelikte açlık şekeri kaç olmalı?
Gebelikte açlık kan şekerinin 92 mg/dL'nin altında olması beklenir. 92–125 mg/dL arası açlık şekeri gebelik şekeri lehinedir; daha yüksek değerler gebelik öncesinden var olan diyabeti düşündürebilir.
Gebelik haftası nasıl hesaplanır?
Gebelik haftası, son adet tarihinin ilk gününden itibaren hesaplanır. Tahmini doğum tarihi, 28 günlük döngüde son adet tarihine 280 gün eklenerek bulunur. En doğru tarih ilk trimester ultrasonuyla belirlenir.
Gebelikte hemoglobin kaç olmalı?
Gebelikte hemoglobinin 11 g/dL ve üzerinde olması beklenir; 2. trimesterde 10,5 g/dL ve üzeri kabul edilebilir. Daha düşük değerler kansızlık olarak değerlendirilir.
Kaynaklar
- ACOG Practice Bulletin No. 222: Gestational Hypertension and Preeclampsia, 2020.
- IADPSG / Dünya Sağlık Örgütü (2013): Gebelikte ilk kez saptanan hiperglisemi tanı kriterleri.
- Dünya Sağlık Örgütü: Haemoglobin concentrations for the diagnosis of anaemia, 2011.
- Institute of Medicine (IOM): Weight Gain During Pregnancy, 2009.
Bu sayfa yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurunuz.